Szanowna Pani,
Szanowny Panie,

Dziękujemy za odwiedzenie strony przeznaczonej dla osób wylosowanych do udziału w prowadzonym przez nas badaniu „Europejski Sondaż Społeczny” (ESS), edycja 10.

Poniżej znajdują się wyjaśnienia dotyczące spraw, z którymi zwracały się do nas osoby uczestniczące we wcześniejszych edycjach badania ESS.

Narodowy Koordynator projektu „Europejski Sondaż Społeczny”
dr hab. Paweł B. Sztabiński, profesor IFiS PAN

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Dlaczego otrzymałam/ otrzymałem list w związku z badaniem „Europejski Sondaż Społeczny” (ESS)?

Została Pani wylosowana/ został Pan wylosowany do udziału w badaniu „Europejski Sondaż Społeczny” (ESS). Do wszystkich wylosowanych osób wysyłamy list - zaproszenie do wypełnienia ankiety. List ten zawiera informację o badaniu oraz adres strony i login umożliwiające wypełnienie ankiety internetowej. Do osób, które nie wypełnią ankiety internetowej, wyślemy ankietę w formie papierowej.

Do pierwszej przesyłki (listu - zaproszenia) dołączona jest informacja dotycząca zastosowania Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) w badaniu ESS oraz drobny upominek (bony Sodexo o wartości 20 zł + 5 zł).

Wzór listu - zaproszenia

Skąd został pozyskany do badania mój adres i dane osobowe (imię i nazwisko)?

Adres i dane osobowe zostały pozyskane z rejestru PESEL, pozostającego w dyspozycji Centralnego Ośrodka Informatyki. Przed każdą edycją „Europejskiego Sondażu Społecznego” Dyrektor Instytutu Filozofii i Socjologii PAN zwraca się do dyrekcji jednostki administrującej rejestrem PESEL z prośbą o wylosowanie próby reprezentatywnej ludności Polski. Bardziej szczegółowe informacje dotyczące doboru próby można znaleźć na stronie Dobór próby w Europejskim Sondażu Społecznym

Czy przyjęcie przesłanego upominku (bonów Sodexo o łącznej wartości 25 zł) wiąże się z jakimiś zobowiązaniami z mojej strony?

Przyjęcie bonów nie wiąże się z żadnymi zobowiązaniami. Przesłane przez nas bony służą promocji (popularyzacji) Instytutu Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk (IFiS PAN) oraz badania „Europejski Sondaż Społeczny” (ESS). Przyjęcie bonu nie zobowiązuje zatem do wypełnienia ankiety. Ponieważ bony nie stanowią wynagrodzenia za udział w badaniu, zwolnione są z podatku (nie należy ich uwzględniać w zeznaniu podatkowym). Szczegółowe wyjaśnienia w tej sprawie zawarte są na stronie Upominki w badaniach-interpretacja prawna

W jakim celu prowadzi się badanie „Europejski Sondaż Społeczny”?

Europejski Sondaż Społeczny (European Social Survey – ESS) jest jednym z największych i najważniejszych europejskich projektów badawczych… więcej

Na czym polega udział w badaniu „Europejski Sondaż Społeczny” (ESS)?

Udział w badaniu „Europejski Sondaż Społeczny” polega na samodzielnym wypełnieniu przez wylosowane osoby ankiety internetowej lub jej odpowiednika w formie papierowej. Zawarte w ankiecie pytania dotyczą opinii w różnych sprawach, dotyczących nas wszystkich (zob.: Tematyka ESS). Żadna wiedza specjalistyczna nie jest potrzebna, aby na nie odpowiedzieć i każda opinia (a nawet jej brak) będzie ważną informacją. W przypadku niemal każdego pytania przewidziane zostały możliwe odpowiedzi. Zadaniem osoby uczestniczącej w badaniu jest wskazanie (zaznaczenie) odpowiedzi, które najlepiej odzwierciedlają jej opinie.

Dlaczego zostałam objęta/ zostałem objęty badaniem?

Badaniem objęte są wylosowane z rejestru PESEL osoby w wieku 15 lat i więcej. Do obecnej, 10. edycji badania „Europejski Sondaż Społeczny”, wylosowano 5728 osób z całej Polski. Losowanie to dokonywane jest w taki sposób, aby uzyskać miniaturę naszego społeczeństwa („społeczeństwo w pigułce”). Przykładowo, w Polsce wśród osób w wieku 15 i więcej lat jest 47,8% mężczyzn i 52,2% kobiet. W wylosowanej próbie odsetki te są w przybliżeniu takie same.

Czy ankietę może wypełnić tylko osoba wylosowana do badania, tzn. ta, do której został skierowany list?

Tak, ankietę może wypełnić tylko osoba wylosowana do badania i nikt nie może jej zastąpić. Losowanie przeprowadzono według ściśle określonych procedur naukowych. Tylko w ten sposób można uzyskać reprezentatywną próbę całego społeczeństwa. Jak wiadomo, osoby o tych samych cechach (np. mężczyźni w wieku 15-25 lat, mieszkający w miastach do 20 tys. mieszkańców) mogą mieć różne poglądy w sprawach poruszanych w badaniu. Również osoby mieszkające w tym samym gospodarstwie domowym mogą różnić się poglądami w wielu sprawach. Z tych względów ankiety nie powinna wypełniać inna osoba, niż ta, która została wylosowana. Losowy dobór uczestników badania gwarantuje, że wyniki uzyskane na podstawie próby liczącej kilka tysięcy osób, będą odzwierciedlały opinie i poglądy całego społeczeństwa.

Dlaczego na okładce ankiety w formie papierowej naklejony jest kod?

Kod na okładce ankiety służy jedynie celom ewidencyjnym. Jest on identyczny, jak numer (login) w ankiecie internetowej. Do osób, które nie odesłały ankiety (w formie papierowej lub internetowej), zamierzamy wysłać przypomnienia - ponowne prośby o udział w badaniu. Chodzi o to, abyśmy nie wysyłali ich osobom, które ankietę już odesłały.

Dlaczego badaniem objęto także osoby niepełnoletnie?

Ważne są nie tylko opinie osób, które już obecnie mogą w pełni uczestniczyć w życiu publicznym (np. mają prawo do głosowania w wyborach), ale także młodszych, które uprawnienia takie uzyskają za kilka lat. Dlatego większość europejskich badań ankietowych prowadzi się wśród osób mających 15 i więcej lat. Ponieważ jednak, zgodnie z polskim prawem (Kodeks cywilny), osoby poniżej 18 lat nie mogą samodzielnie podejmować decyzji w wielu sprawach, kwestię swojego udziału w naszym badaniu powinny uzgodnić z rodzicami. Dlatego w wysłanym przez nas liście informującym o badaniu znajduje się prośba o pokazanie go rodzicom. Oczywiście nie oznacza to, że rodzice powinni kontrolować udzielane przez córkę/syna odpowiedzi. Jak wiadomo, młodzi ludzie mają często opinie inne niż ich rodzice i powinni mieć prawo do ich przedstawienia bez skrępowania.

Dlaczego ankieta została przygotowana w wersji internetowej i w formie papierowej?

Ponieważ zależy nam, aby jak najwięcej wylosowanych osób wzięło udział w badaniu, dajemy im możliwość wyboru formy ankiety. Dostęp do Internetu ma w Polsce zdecydowana większość gospodarstw domowych i wiele osób woli wypełnić ankietę w wersji internetowej. Ma ona ważne zalety także dla nas: jej przygotowanie jest tańsze (nie trzeba jej drukować), a ponadto wypełnioną ankietę otrzymamy szybciej niż ankietę w formie papierowej, przesyłaną pocztą tradycyjną. Jednak rozumiemy, że nie wszyscy chcą lub mają możliwość wypełnienia ankiety internetowej. Dlatego do osób, które jej nie wypełnią, po około tygodniu wyślemy ankietę w formie papierowej.

Co to jest Qualtrics i dlaczego program tej firmy jest używany w badaniu internetowym?

Qualtrics jest jedną z największych na świecie firm tworzących specjalne programy komputerowe, które są używane do prowadzenia badań internetowych w wielu krajach. Przed rozpoczęciem badania centrala ESS ERIC ogłosiła konkurs, w którym została wybrana firma Qualtrics. Wszystkie kraje uczestniczące w badaniu są zobowiązane do jego używania. Renoma i wieloletnie doświadczenie tej firmy są dodatkowym gwarantem bezpieczeństwa informacji (odpowiedzi) podawanych przez wylosowane do badania osoby.

Do czego w badaniu „Europejski Sondaż Społeczny” (ESS) potrzebne są dane osobowe?

Dane osobowe, pozwalające zidentyfikować wylosowaną z rejestru PESEL osobę, służą wyłącznie do wysłania listów w związku z realizacją badania ESS. Przesyłki muszą być adresowane do konkretnych osób. Bez danych osobowych, pozwalających na identyfikację poszczególnych osób, zrealizowanie reprezentatywnego badania ankietowego nie jest zatem możliwe. Po zakończeniu badania, przed opublikowaniem jego wyników, wszystkie informacje pozwalające na identyfikację jego uczestników zostaną bezpowrotnie usunięte - a więc dane z badania zostaną w pełni zanonimizowane.

Jaka jest podstawa prawna wylosowania próby do badania ESS?

Próba do badania ESS została wylosowana zgodnie z postanowieniami RODO z rejestru PESEL administrowanego przez Centralny Ośrodek Informatyki na podstawie art. 46. Ust. 2 pkt. 2) Ustawy z dn. 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. 2010 Nr 217 poz. 1427).

Na jakiej podstawie zbieramy Państwa dane osobowe?

Państwa dane osobowe gromadzimy na podstawie art. 6 ust. 1 lit. e Rozporządzenia ogólnego o Ochronie Danych Osobowych (RODO). Badanie ESS jest realizowane w interesie publicznym i służy celom badawczym.

Jak duże grono osób ma dostęp do danych osobowych w badaniu ESS?

Po wylosowaniu próby do badania ESS przez Centralny Ośrodek Informatyki (z rejestru PESEL) dostęp do pełnych danych osobowych (obejmujących imię, nazwisko oraz adres) ma wyłącznie kilkoro upoważnionych i przeszkolonych w zakresie ich ochrony pracowników Instytutu Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk, który realizuje w Polsce badanie ESS. Są to osoby odpowiedzialne za przygotowanie i wysyłkę listów - zaproszeń do udziału w badaniu, ankiet w formie papierowej i innych przesyłek, a także za monitorowanie zwrotów wypełnionych ankiet.

Co dzieje się z zebranymi w badaniu informacjami?

Po zakończeniu badania Instytut Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk prześle zebrane w nim dane w formie zanonimizowanej, tzn. bez imion, nazwisk i adresów, do Archiwum Europejskiego Sondażu Społecznego. Prowadzi je Norweskie Centrum Danych Badawczych (NSD), mające siedzibę w Bergen w Norwegii. Tam zostaną one połączone z wynikami badania ESS zrealizowanego w innych krajach uczestniczących w projekcie. Polskie Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego (obecnie Ministerstwo Edukacji i Nauki), które przyznało środki na badanie ESS i nadzoruje jego realizację w Polsce, wyraziło zgodę na przekazanie do NSD zanonimizowanych danych z badania. Wyniki tego badania, podobnie jak wyniki uzyskane we wcześniejszych jego edycjach, będą opublikowane na stronie internetowej www.europeansocialsurvey.org. Są one w szerokim zakresie wykorzystywane przez naukowców, studentów oraz przez inne osoby zainteresowane postawami społecznymi Europejczyków.

Czy istnieje szansa, że na podstawie opublikowanych wyników badania będzie można zidentyfikować jego uczestników?

Dane osobowe uczestników badania na żadnym jego etapie, a więc również na etapie publikacji jego wyników, nie będą łączone z udzielonymi przez nich odpowiedziami. Istnieje jednak możliwość, choć jest to bardzo mało prawdopodobne, że połączenie niektórych udzielonych przez Państwo informacji (np. szczegółowych informacji o obywatelstwie, wieku, kraju urodzenia, zawodzie, pochodzeniu narodowym) umożliwiłoby identyfikację któregoś z uczestników. Aby uniknąć tego ryzyka, wspomniane dane nie zostaną opublikowane, a dostęp do nich będzie bardzo ograniczony. Będą go mogli uzyskać wyłącznie naukowcy po pozytywnym rozpatrzeniu przez międzynarodową komisję złożonego wniosku i podpisaniu specjalnej deklaracji o zachowaniu poufności.

Czy udzielane odpowiedzi są objęte tajemnicą?

Wszystkie udzielane odpowiedzi objęte są całkowitą tajemnicą. Dane umożliwiające identyfikację uczestników badania (imię, nazwisko i adres), na żadnym etapie nie będą łączone z udzielonymi przez nich odpowiedziami na pytania ankiety. Każdej osobie biorącej udział w badaniu zostanie przypisany losowy numer i tylko pod tym numerem będzie ona figurować w opublikowanym zbiorze zawierającym wyniki badania. Będzie to inny numer niż na liście uczestników badania, zawierającej imię, nazwisko i adres.

Czy osoby niepowołane mogą mieć dostęp do udzielonych przeze mnie odpowiedzi w ankiecie internetowej?

Państwa odpowiedzi są chronione przed dostępem osób niepowołanych przez Centrum Operacji Bezpieczeństwa (Security Operations Center) firmy Qualtrics, która jest twórcą oprogramowania do badań internetowych. Nad bezpieczeństwem odpowiedzi czuwa nieustannie, 24 godziny na dobę, specjalny Zespół specjalistów ds. bezpieczeństwa danych. Zadaniem zespołu jest dbanie o to, aby osoby nieuprawnione nie miały dostępu do danych. Wszelkie połączenia z serwerami, na których będą przechowywane Państwa odpowiedzi są szyfrowane, a serwery dodatkowo zabezpieczone zaporami, których działanie jest nieustannie monitorowane. Szczegółowe informacje na temat bezpieczeństwa danych przekazanych do ankiety w systemie Qualtrics znajdzie Pani/Pan na stronie internetowej: https://www.qualtrics.com/platform/security/

Gdyby potrzebne były dalsze wyjaśnienia, prosimy o kontakt. Nasz numer: 22 826 96 17 (dostępny w dni robocze w godz. 9:15 - 16:00), adres poczty elektronicznej: ess@ifispan.edu.pl, adres poczty tradycyjnej: Instytut Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk, ul. Nowy Świat 72, 00-330 Warszawa.


Dodatkowe wyjaśnienia w związku z Rozporządzeniem Ogólnym o Ochronie Danych

Co to jest RODO?

RODO to Rozporządzenie Ogólne o Ochronie Danych (Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego (PE) i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE). RODO zwane jest również GDPR (od angielskiej skróconej nazwy General Data Protection Regulation). Jako rozporządzenie PE i Rady UE ma bezpośrednie zastosowanie w każdym państwie członkowskim Unii Europejskiej. RODO obowiązuje od 25 maja 2018 r. Tekst RODO z wyjaśnieniami dostępny jest na stronie: https://gdpr.pl/interaktywny-tekst-gdpr

Co to są dane osobowe?

Pojęcie danych osobowych jest zdefiniowane w Artykule 4 RODO jako informacje o zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osobie fizycznej („osobie, której dane dotyczą”). Możliwa do zidentyfikowania osoba fizyczna to osoba, którą można bezpośrednio lub pośrednio zidentyfikować, w szczególności na podstawie identyfikatora takiego jak imię i nazwisko, numer identyfikacyjny, dane o lokalizacji, identyfikator internetowy lub jeden bądź kilka szczególnych czynników określających fizyczną, fizjologiczną, genetyczną, psychiczną, ekonomiczną, kulturową lub społeczną tożsamość osoby fizycznej.

Czym jest przetwarzanie danych osobowych?

Pojęcie przetwarzania danych osobowych jest zdefiniowane w Artykule 4 RODO jako operacja lub zestaw operacji wykonywanych na danych osobowych, m.in. zbieranie, utrwalanie, przechowywanie, modyfikowanie, pobieranie, przeglądanie, wykorzystywanie, przesłanie, rozpowszechnianie lub innego rodzaju udostępnianie, dopasowywanie lub łączenie, ograniczanie, usuwanie lub niszczenie. W badaniu ESS dane osobowe nie będą ani ujawniane, ani rozpowszechniane, ani też udostępniane w żaden sposób.

Kto jest odpowiedzialny za przetwarzanie danych osobowych w badaniu ESS?

Badaniem ESS kieruje Europejskie Konsorcjum Infrastruktury Badawczej „Europejski Sondaż Społeczny” (ESS ERIC), które jest administratorem danych osobowych. Polska jest jednym z założycieli Konsorcjum, a w jego skład wchodzi przedstawiciel polskiego Ministerstwa Edukacji i Nauki. Siedzibą Konsorcjum jest Londyn (Wielka Brytania). Projekt ESS realizuje Instytut Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk (IFiS PAN), który będzie podmiotem przetwarzającym dane na potrzeby badania w Polsce. W rozumieniu RODO IFiS PAN jest podmiotem przetwarzającym dane osobowe na zlecenie ESS ERIC. Wszystkie wymienione podmioty ponoszą odpowiedzialność za prawidłowe przetwarzanie danych osobowych w badaniu ESS.

Kto jest administratorem danych osobowych w ramach badania ESS?

Art. 4 pkt 7 RODO definiuje, że administrator danych osobowych oznacza organ, jednostkę organizacyjną, podmiot lub osobę ustalająca cele i środki przetwarzania danych osobowych. W przypadku badania ESS administratorem jest ESS ERIC, jako organizator międzynarodowego badania (zob. Kto jest odpowiedzialny za przetwarzanie danych osobowych w badaniu ESS?). Dzięki temu ustalono jednakowe postępowanie z danymi osobowymi we wszystkich krajach uczestniczących w projekcie. Krajowi koordynatorzy badania i instytucje je realizujące działają jako podmioty przetwarzające dane i podlegają kontroli administratora. Bycie administratorem danych nie oznacza w przypadku ESS bezpośredniego dostępu do danych osobowych. Zapewnia to najwyższe standardy przetwarzania oraz ochrony danych osobowych i w przyszłości będzie stanowiło wzór do naśladowania w innych badaniach o zasięgu międzynarodowym.

Dane kontaktowe w związku z ochroną danych osobowych:

Instytucja realizująca badanie ESS: Instytut Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk, ul. Nowy Świat 72, 00-330 Warszawa, tel. 22 826 96 17, adres e-mail: ess@ifispan.edu.pl

Administrator danych osobowych: ESS ERIC c/o City, University of London, ess@city.ac.uk

Inspektor Ochrony Danych Osobowych w Instytucie Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk:  e-mail: iod@ifispan.edu.pl

Urząd odpowiedzialny za ochronę danych osobowych w Polsce: Urząd Ochrony Danych Osobowych (UODO), https://uodo.gov.pl

Inspektor Ochrony Danych Osobowych w ESS ERIC: Mathilde Steinsvag Hansen, dpo.esseric@europeansocialsurvey.org

Biuro Rzecznika Informacji Wielkiej Brytanii (UK Information Commissioner’s Office): adres pocztowy: Wycliffe House, Water Lane, Wilmslow, Cheshire SK9 5AF

Pełna informacja na temat prywatności: www.europeansocialsurvey.org/about/privacy.html

 

Print Friendly, PDF & Email

IFiS PAN